Net zoals je jas aan de kapstok hangt en het bestek in de besteklade ligt, heeft ook je tong een plek om 'opgeruimd' te worden wanneer hij niet actief is. De tong speelt een belangrijke rol bij eten, slikken, praten, lachen en zoenen. Maar waar laat je hem wanneer hij niet in gebruik is? Dat is waar de tongrustpositie om de hoek komt kijken en binnen de oro-myofunctionele therapie (OMFT) wordt benadrukt als even cruciaal als de functies van de tong tijdens het slikken en praten.
Voel eerst maar eens
Neem een moment om bewust te worden van je mond zonder iets te doen: geen eten, praten, lachen of zoenen. Waar bevindt jouw tong zich? Onderin tegen je ondertanden, zwevend in je mond, als een hangmatje hangend of tegen je gehemelte gedrukt? Zijn je lippen gesloten of op een kier? Adem je door je neus of mond? Vaak zijn mensen zich hier niet van bewust, en dat is normaal. Net zoals je niet de hele dag nadenkt over je schouderstand, kiest je lichaam automatisch een comfortabele positie.
De rustpositie van de tong
Tijdens een gesprek is je tong constant in beweging: breed en smal, een gootje makend, je tanden of kiezen raken, op de mondbodem liggen, om vervolgens snel van positie te veranderen voor een andere klank. Maar zodra je stopt met praten en gaat luisteren, bevindt je tong zich weer in rust. Dit rustmoment is net zo belangrijk. Vergelijk het met het neerleggen van je pen nadat je hebt geschreven; ook je tong mag terugkeren naar zijn rustpositie: hoog en breed tegen het gehemelte, lichtjes aangezogen, zonder druk op de tanden.
Waar hoort de tong te liggen?
Een juiste functionele mondrustpositie omvat ontspannen gesloten lippen en ademhaling door de neus. Er is een kleine ruimte tussen de onder- en boventanden, en de tong ligt hoog en breed tegen het gehemelte, zonder druk op de tanden. Probeer het zelf:
1. Laat je tong onderin rusten.
2. Breng hem omhoog met de punt achter je boventanden.
3. Voel het middendeel en de zijkanten tegen het gehemelte.
4. Zuig licht aan en laat weer los.
Het is belangrijk dat de tong ontspannen is in de rustpositie, niet de hele dag krachtig omhoog geduwd wordt.
Waarom is dit belangrijk?
De positie van de tong heeft invloed op de tanden en kaken, die tussen twee krachten zitten: de tong van binnen en de lippen, kin en wangen van buiten. Onderzoek heeft afwijkende tongrustposities gekoppeld aan problemen zoals een open beet, een smalle kaak met scheve tanden en articulatieproblemen. Ook snurken en slaapapneu worden in verband gebracht met een onjuiste tongpositie. Hoewel een lage tongpositie niet automatisch deze problemen veroorzaakt, spelen groei, anatomie, neusdoorgankelijkheid en gewoonten ook een rol. Voor een OMFT-therapeut maakt de tongrustpositie deel uit van een groter geheel.
Kijk ook naar je kind
Observeer je kind tijdens activiteiten als televisiekijken, tekenen of gamen: zijn de lippen gesloten en wordt er door de neus geademd? Let op wat er met de mond gebeurt wanneer het luistert in plaats van spreekt. Het samen voelen en ontdekken van de tongpositie kan kinderen bewust maken van hun eigen houding, wat essentieel is voor eventuele verandering.
Neem een moment van bewustwording
Sluit even je mond, adem rustig door je neus en voel waar je tong zich bevindt. Dit is het startpunt van OMFT: niet met intensieve training, maar met bewustwording van wat er automatisch gebeurt gedurende de dag. De belangrijkste gewoonte is misschien wel dat de tong na al het eten, praten, lachen en zoenen weer precies weet waar hij thuishoort.
